Manteliusensemble

Over Mantelius

Het Manteliusensemble

Het Manteliusensemble werd in augustus 1985 in Hasselt opgericht en staat sindsdien onder leiding van dirigent Jos Cuppens.  De naam van het koor herinnert aan één van de beroemdste zonen van Hasselt, namelijk de Hasseltse Augustijnenmonnik Jan Mantelius (1599 - 1676), een in zijn tijd internationaal gewaardeerd redenaar, predikant en de eerste geschiedschrijver van Hasselt.

 

In de loop der jaren verwierf het ensemble een aanzienlijke bekendheid en waardering, zowel in binnen- als buitenland. Het repertoire is veelzijdig en vernieuwend en omvat vier- tot twaalfstemmige religieuze en profane muziek van zowat alle genres en stijlperiodes, met een voorliefde voor oude en hedendaagse Vlaamse en Engelse meesters.

 

Jaarlijks verzorgt het Manteliusensemble een tiental optredens, waarbij het geregeld wordt uitgebreid met instrumentale begeleiding.  Het ensemble nam in de loop der jaren deel aan internationale koorwedstrijden en concerteerde in Duitsland, Litouwen, Wales, Tsjechië, Italië, Japan en Taiwan.  Dit leidde tot een aantal interessante uitwisselingsprojecten met bekende koren uit binnen- en buitenland.

 

Ter gelegenheid van het eerste lustrum in 1990 concentreerde het Manteliusensemble zich op muziek van de Engelse componist John Rutter. Met fierheid werd een bijzonder lustrumconcert uitgevoerd, in aanwezigheid van de componist zelf.  1995 was voor het Manteliusensemble een feestelijk jaar, waarin alle activiteiten in het teken stonden van het 10-jarig bestaan van het koor, met als hoogtepunten de concertreis naar Japan en het lustrumconcert.

 

Tijdens het jubileumconcert van 2000 stonden voor het eerst werken van de hedendaagse Canadees-Letse componist Imant Raminsh centraal, met op het programma enkele Belgische en zelfs Europese premières.  In 2005 vierde het Manteliusensemble dan haar 20-jarig bestaan en werden een aantal speciale activiteiten gepland. Het absolute hoogtepunt van het jubileumjaar was het bezoek van en de persoonlijke kennismaking met Imant Raminsh. Tijdens de herfstvakantie werkte deze in de koorwereld alom geroemde componist gedurende een week als gastdirigent met het Manteliusensemble aan een door hem gekozen programma. De week werd afgesloten met een ronduit magisch concert, door de meester zelf gedirigeerd, op 5 november 2005.

 

In 2010 vierde het Manteliusensemble zijn 25-jarig bestaan en ook dat jubileumjaar ging niet ongemerkt voorbij.  In het begin van het jaar nam het ensemble, samen met vier andere Limburgse koren, deel aan een door "Koor & Stem Limburg" opgezet Brahms-project met uitvoeringen van "Ein Deutsches Requiem". In juli werd een concertreis naar Rome georganiseerd en in het najaar werden zeer gesmaakte uitvoeringen van Faurés "Requiem" en Lauridsens "Lux Aeterna" gebracht. In het voorjaar van 2011 werd dit jubileumjaar afgesloten met een concert waarin een overzicht werd gegeven van 25 jaar profaan repertoire van het ensemble.

 

In 2012 werd het Manteliusensemble verdienstelijk tweede laureaat op de provinciale koorwedstrijd Limburg en in 2013 pakt het ensemble uit met “American Explorations”, een programma met zeer harmonisch genietbare hedendaagse koormuziek van drie jonge componisten, actief in de Verenigde Staten van Amerika: Ola Gjeilo, Will Todd en Eric Whitacre.

 

 

In het voorjaar van 2014 had het Manteliusensemble opnieuw het genoegen om onder internationale belangstelling te concerteren onder leiding van de Engelse componist John Rutter. Deze keer bracht het ensemble, samen met het kinderkoor Cantitare uit Maaseik, het door Rutter gecomponeerde werk “Mass of the Children”.  In de herfst van hetzelfde jaar participeerde het Manteliusensemble op uitnodiging van het Festival van Vlaanderen in het groots opgezette internationale project “Thousand Voices for Peace” waarin 39 nationale en internationale koren een hommage brachten aan de vrede, ter herdenking van de Eerste Wereldoorlog. Samen met Kathedraalkoor Hasselt en met gastkoor Balta uit Letland organiseerde het ensemble een van de vele dubbelconcerten die in dit kader plaatsvonden in tal van Belgische gemeenten. Hoogtepunt van het project was het slotconcert in de Basiliek van Koekelberg waarbij, onder belangstelling van de internationale pers, 1300 zangers samen met Brussels Philharmonic de première brachten van Krzysztof Penderecki’s Dies Illa dat speciaal voor deze gelegenheid gecomponeerd werd.

 

2015 werd opnieuw een jubileumjaar met optredens in binnen- en buitenland. In Tsjechië concerteerde het ensemble samen met het koor Kantiléna uit Brno. Met werken van Arvo Pärt, Imant Raminsh en Cyrillus Kreek nam het Manteliusensemble in Vlaanderen deel aan de jaarlijkse kwalitatief hoogstaande Koorcyclus A Capella, door KoorLink georganiseerd in de sublieme O.L.V. Kapel Elzenveld. Een ander hoogtepunt was de deelname aan de driejaarlijkse Limburgse Provinciale Koorwedstrijd, waar het Manteliusensemble dit jaar overtuigend de eerste prijs behaalde.

De man die het Manteliusensemle al sinds zijn oprichting muzikaal in goede banen leidt is Jos Cuppens.

Jos Cuppens

Jos Cuppens begon zijn muzikale studies aan het Leuvense Lemmensinstituut, waar hij in 1975 het laureaatsdiploma Muziekpedagogie behaalde. Hij zette zijn studies verder aan het Koninklijk Conservatorium Brussel en behaalde Eerste Prijzen voor klarinet, koordirectie en fuga samen met het hoger diploma kamermuziek. Tussen 1982 en 1992 doceerde hij koordirectie aan het Koninklijk Conservatorium Brussel. Hij volgde regelmatig Master Classes bij befaamde dirigenten; zo heeft hij onder meer samengewerkt met Timothy Brown (Engeland), Eric Ericsson , Robert Sund (Zweden) en Frieder Bernius. Als lid van de muzikale adviescommissie Koor & Stem Limburg volgt Jos Cuppens het koorleven van zeer nabij en geeft geregeld "technische bijstand" aan Limburgse en Brabantse koren. Hij is ook nauw betrokken bij de opleiding van dirigenten in Limburg. Jos Cuppens gaf les aan het Stedelijk Muziekconservatorium van Hasselt (harmonieleer, vocaal ensemble, koordirectie) en de Haspengouwse academie van Sint-Truiden (klarinet, harmonie, samenspel en koorzang). Hij nam deel aan enkele Wereldsymposia voor Koormuziek. In 1993 was hij te gast in Vancouver (Canada), waar hij heeft kennisgemaakt met Imant Raminsh en zijn muziek; Ljubljana (Slovenië), Sydney (Australië 1996), in 1999 Rotterdam (1999 ) en in 2005 Kyoto (Japan). Verder was hij gastdirigent bij het Cathedral Boys Choir van Edmundsbury (Groot-Brittannië) en het koor Cantabile van Taichung (Taiwan). Als jurylid werkte hij onder meer in Nederland, Taiwan, Italië en Engeland. Zijn vriendschapsband met de befaamde Engelse componist John Rutter resulteerde in een schitterende samenwerking met enkele opmerkelijke premières en concerten.